Ned. Hervormde kerk

Ontmoetingskerk – Galemalaan 35- brand in 2005

Nederlands Hervormde Kerk in Creil uit 1956. Karakteristieke protestantse wederopbouwkerk. Samen op weg, uitbreiding 2004.

De 8e Gereformeerde kerk in Noordoostpolder

Bij de Ontmoetingskerk in Creil is consequent gebruik gemaakt van de rechthoek De vormgeving is eenvoudig. Alle bouwmassa’s zijn gelijksoortig afgedekt met zadeldaken van blauwgrijze leisteen en in de zijgevels van de kerkzaal zitten reeksen van vrijwel vierkante ramen.
De zeshoekige ramen zijn van B. Hendriks. De pastorie en gemeentezalen flankeren de kerk.
Bezoekers betreden de kerk onder de kerktoren door. Deze is 26 meter hoog, heeft een vierkante grondvorm en een schuinaflopende voet.
De kerkzaal heeft een zeshoekige vorm. In de achterwand van de zaal is een nis uitgespaard, waarin zich de avondmaalstafel bevindt.
De kerkzaal is ingericht langs de breedte-as. Het liturgisch centrum is a-symmetrisch aangebracht tegen de lange achterwand.
De gevels van de kerk zijn van kleurige gele handvormsteen en de vensters en deuren van hardhout.
De kerk begrenst het centrale plein van Creil aan de westzijde.

Architect C.W. Schaling uit Amsterdam bouwde ook een hervormde kerk in Drongelen en een kerk in Den Dolder.
Verder ontwierp hij het gemeentehuis van Haren.

Eerste steen

Op 9 juli 1956 heeft Sophia Massink de eerste steen voor deze kerk gelegd.

In Creil staat de 6e van de 11 geplande hervormde kerken in de NOP.
De eerst aanzet daartoe werd op 20 mei 1954 gegeven. Dit was een historische dag, want toen werd Creil een nieuwe wijkgemeente van de Hervormde Kerk in de Noordoostpolder.

In het begin werd bij de familie Boekhoudt aan de Noorderringweg in de koestal gekerkt. De eerste eredienst werd op 20 juni geleid door ds. K. Beks uit Bant.
Later, vanaf 10 oktober, werden de diensten in de “School met de Bijbel” aan de Bisschopstraat gehouden en vanaf 1957 tot de opening van de eigen kerk in de gereformeerde kerk aan de Galamalaan.
Op 8 mei 1955 werd de eerste kerkenraad geïnstalleerd.

De kerk
Architect Schaling uit Amsterdam kreeg de opdracht om een exterieurschets te maken van een kerk met 300, een kerkenraadskamer met 15, een catechisatielokaal met 30 en een boven- verdieping met 80 zitplaatsen en een pastorie.
Het geheel werd begroot op fl. 345.000,00. Aannemer werd K. Ooms en hij startte de werkzaamheden op 4 mei 1956. Sofia Massink, dochtertje van ouderling-kerkvoogd Massink, mocht de eerste steen leggen op 9 juli.
In verband met een misverstand zijn de binnenmuren van de kerk in wildverband tot op steigerhoogte opgetrokken en na het leggen van een rollaag werd overgegaan tot het metselen “van een eenvoudig sierlijk verband”.
De kerk werd op 20 mei 1958 in gebruik genomen.
De toren
Op 28 februari 1957 werd het hoogste punt van de toren bereikt. De klok werd er op 12 maart in gehangen.
De klok
De klok is in 1956 gegoten door W.J. Koek van de Firma Gebr. Van Bergen uit Midwolda. Zij draagt de inscriptie: “LAND, LAND, LAND, HOOR DES HEREN WOORD.”
De ramen
De twee glas-in-lood ramen beelden uit: Goede Vrijdag, Pasen, Hemelvaart en Pinksteren.
Het doopvont
Het doopvont stelt de omgekeerde, afgeknotte toren voor.
Het orgel
Het orgel is een twee-klaviers pijporgel met pedaal. Het werd in 1951 door Willem van Leeuwen gebouwd voor “De Hoeksteen” in Emmeloord, maar omdat het daarvoor te klein bleek werd het in Creil geplaatst.
Wijkgemeente
Op 23 april 1956 werd vicaris A.J. v.d. Linden benoemd als opvolger van vicaris H.B. Oosthoek.
In 1957 ontstond er door het samengaan met hervormd Espel een nieuwe wijkgemeente Creil-Espel. Vicaris Van der Linden werd op 19 januari 1958 als eerste predikant bevestigd.
Predikanten Hervormde Kerk
A.J. v.d Linden 1958 – 1966
F. de Jonge 1967 – 1971
J.J. Brijker 1972 – 1976
GEREFORMEERDE KERK
Tijdens kamp Rutten werd er met Rutten samengewerkt. Later werd er in de “School met de Bijbel” kerk gehouden.
De kerk
Toen de Nieuw-Jeruzalemkerk in Emmeloord klaar was, kon Creil dit houten gebouw (een geschenk uit Zweden) overnemen. Dit als pleister op de wonde, omdat de al vergevorderde plannen tot het bouwen van een eigen kerk van hogerhand waren afgewezen.
De firma Loosman sr. heeft het kerkje weer opgebouwd, op de plaats waar nu De Binkel staat.
Het gebouw heeft dienst gedaan tot 1 januari 1968.
Daarna werd de hervormde kerk voor de samenkomsten gehuurd.
Op 2 mei 1957 werd de eerste predikant voor Creil-Espel ds. B. Oosterhoff bevestigd.
Predikanten Gereformeerde Kerk
B. Oosterhoff 1957 – 1964
P. van Dijk 1964 – 1968
P.J. Rozendal 1969 – 1970
S.T. Bakker 1971 – 1974
SAMEN OP WEG
De eerste contacten voor samengaan van hervormd en gereformeerd Creil en Espel werden op 25 november 1975 gelegd. Eind 1976 werd er een samenwerkingsverband aangegaan. Samen-op Weg gemeente Creil-Espel ontstaat.
Sinds 1 januari 1977 werden er alleen nog gezamenlijk diensten gehouden.
Op 23 oktober 1977 werd ds. C.W. Oppelaar bevestigd als predikant van de SOW-gemeente Creil-Espel.
Sinds 1 januari 1988 is Creil-Espel een zelfstandige gemeente, na het wegvallen van de wijkgemeente NOP.
Predikanten Samen-op-Weg gemeente
C.W. Oppelaar 1977 – 1983
D.J. Ras 1984 – 1990
W. Kok 1992 – 2018
Nieuwbouw en restauratie
De grote vergaderzaal en de keuken zijn op de bovenverdieping gesitueerd. Dat blijkt in de loop van de tijd een groot struikelblok voor de gebruikers. Eind jaren 90 worden plannen gemaakt voor nieuwbouw en verbouw op de begane grond. Na jarenlang onderhandelen met de gemeente NOP worden in 2003 de plannen goedgekeurd.
In oktober 2003 start de firma Bosma de bouw van een nieuwe consistoriekamer en een vergaderzaal voor 100 personen, alles in casco. De afwerking en de verbouw van de oude consistoriekamer tot een nieuwe keuken, vindt plaats met behulp van veel vrijwilligers.
In september 2004 wordt het nieuwe gedeelte feestelijk in gebruik genomen.
13 januari 2005 brandt de top van de toren uit. Het dak, de wijzerplaten en de haan gaan verloren in de brand, de toren zelf en het hangwerk van de luidklok lopen flinke schade op. Tegelijkertijd met het herstel van de toren wordt de buitenkant van de kerk en de bijgebouwen onder handen genomen. Alle ramen worden vernieuwd en de muren worden gevoegd. Als afsluiting van alle werkzaamheden wordt op 30 juni 2005 de haan weer op de toren geplaatst.
Ondertussen zit men binnen in de kerk ook niet stil. In het voorjaar 2005 wordt het orgel helemaal ontmanteld en na 10 weken zwijgen wordt op 16 april het volledig gerestaureerde orgel weer in gebruik genomen.
Voorjaar 2008 is het liturgisch centrum onder handen genomen.
Ieder die binnen deze muren heeft gestaan, moge beseffen dat er in mensenlevens altijd een reden zal zijn om opnieuw te beginnen.
Protestantse Kerk Nederland
Op 1 mei 2004 verenigen de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk zich officieel tot de Protestantse Kerk in Nederland.
Protestantse Gemeente Creil-Espel
De Samen-op-Weg Gemeente werkt vanaf 2012 toe naar een fusie tussen Hervormd Creil-Espel en Gereformeerd Creil-Espel. In 2013 passeert de akte bij de notaris en vanaf 1 januari 2014 is Protestantse Gemeente Creil-Espel een feit. Kerkdiensten vinden elke week plaats in de Ontmoetingskerk in Creil en in Una Sancta in Espel.
Actueel in 2019
Sinds mei 2018 is de gemeente vacant.
Gezien de terugloop in het aantal leden krijgt de gemeente het advies om een predikant (m/v) te benoemen voor 0,5 FTE.
Gezien het aantal bezoekers op zondag wordt vanaf de zomer 2019 één dienst per zondag gehouden, afwisselend
in Creil en in Espel.

Room Katholieke kerk

het Saalicon

Graaf Florislaan 51 –  in 1991 samengevoegd met Rutten en Bant. Gebouw is nu een dienstencentrum.

Het rooms-katholieke kerkgebouw in Creil heeft een kerkzaal met een stolpdak.
De pastorie heeft een zadeldak en de tussenliggende gebouwen hebben een plat dak.
De kerkzaal is rechthoekig. Het dak springt in op de muren. De ramen zijn langwerpig en rondbogig.
Voor de kerkzaal is een ingangsportaaltje met een plat dak en glazen deuren.
Naast de kerkzaal staat een heel klein vrijstaand torentje met een ronde voet en daarop witte open constructie met een klok daarin.

De gevels zijn van bronskleurig baksteen en vensters en deuren van lichtgekleurd hout en de daken van Romaanse zwarte pannen.
De kerk begrenst het centrale plein van het dorp aan de oostzijde.
De architecten Hendriks, Van der Sluys en Van de Bosch ontwierpen ook de Rooms-Katholieke kerk in Rutten.

---

Torenspits
Een modern gebouw, rooms katholiek en dus getooid met een kruis.
De roomsen zijn in Rutten gaan kerken. Het gebouw is nu een dienstencentrum.
Het kruis is eraf. Wat bleef was de klokkentoren, maar de klok werd in 2001 verwijderd en verplaatst naar een klokkenstoel op de begraafplaats van Creil.
In plaats van de klok kwam er een vogel te hangen; een roestvrijstalen kraanvogel, gemaakt door het Kunstenmaker Collectief Creil.

---

De Geloofsgemeenschap de Goede Herder
s onderdeel van de Emmaüsparochie.

In 1954 wordt de H. Nicolaas parochie van Creil gesticht. Door het teruglopend kerkbezoek en het afnemend aantal pastores worden in 1991 de parochies Bant, Creil en Rutten samengevoegd. Dat wordt parochie De Goede Herder. De katholieke kerk in Creil wordt in 2001 gesloten. Sindsdien is de Servatiuskerk in Rutten de ontmoetingsplaats. Eind 2004 word het kerkgebouw in Creil verbouwd tot een dienstencentrum, het Saalicon (afgeleid van Nicolaas). Vanaf 1 januari 2015 gaan de vier parochies die de Noordoostpolder toen nog telde samen verder als één parochie: de Emmaüsparochie. Sinds de fusie worden de voormalige parochies aangeduid met ‘geloofsgemeenschap’.

Het pastoraal team van de Emmaüsparochie bestaat uit pastoor Victor Maagd, pastor Wiebe Mulder en pastor Magda Schilder-Reijrink. Pastor Wiebe Mulder is als eerste aanspreekbaar voor de Goede Herder Geloofsgemeenschap.

Elke zondag is er een kerkdienst in Rutten. De aanvangstijd wisselt. Op de website van de parochie (www.emmausparochie.net) staan de aanvangstijden van de vieringen. De kerkdienst wordt voorgegaan door een lid van het pastoraal team of door parochianen. Regelmatig zijn er gezamenlijke vieringen van RK en PKN en samen zorgen ze voor de viering tijdens het jaarlijkse dorpsfeest.

Maandelijks verschijnt het parochieblad Klaverblad met actuele informatie van de Emmaüsparochie. Deze informatie staat ook op de website.