Flevoland
Met de storm van 1916 begon het voor Flevoland.
Er waren al veel eerder plannen om de woeste Zuiderzee af te sluiten. In 1886 richtten Age Buma en P.J.G. van Diggelen daarvoor de Zuiderzeevereniging op. Maar na de zware storm van 3 op 4 januari 1916 kwam Nederland op een keerpunt terecht. Op verschillende plaatsen braken de dijken door en het vee uit het Noord-Hollandse Waterland moest zelfs tijdelijk in de straten van Amsterdam worden ondergebracht.
Deze watersnood, samen met de voedselschaarste tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), gaf de doorslag voor de invoering van de Zuiderzeewet. Een plan dat ingenieur Cornelis Lely al in 1891 had voorgesteld, kreeg daardoor opnieuw veel aandacht. Op 9 september 1916 diende Lely zijn definitieve ontwerp in. Dat ontwerp vormde later de basis voor de wet die de afsluiting en inpoldering van de Zuiderzee mogelijk maakte.
Voor de Zuiderzee
Nu ligt hier de Noordoostpolder. Daarvoor lag hier de Zuiderzee. Maar wat was er eigenlijk vóór de Zuiderzee? Was hier toen ook al land?
Ja. Nederland zag er duizenden jaren geleden heel anders uit dan nu. Toen de Romeinen rond het begin van onze jaartelling deze streek bezochten, lag hier een klein zoetwatermeer. Zij noemden dat Flevo Lacus, oftewel het Flevomeer.
Door een stijgende zeespiegel en steeds vaker voorkomende overstromingen groeide het meer langzaam uit tot het veel grotere Aelmere. Pas in de late middeleeuwen ontstond een open verbinding met de Noordzee via de Waddenzee. Vanaf dat moment veranderde het binnenmeer in een binnenzee: de Zuiderzee.
Verdronken dorpen
Die veranderingen gingen niet van de ene op de andere dag. In de overgang van land naar water verdwenen verschillende nederzettingen onder de golven, ook in het gebied waar nu de Noordoostpolder ligt.
Toen de polder droogviel, werden op de bodem potten, pannen en andere gebruiksvoorwerpen gevonden. Lange tijd dacht men dat deze afkomstig waren van gezonken schepen. De maritiem archeoloog Yftinus van Popta zette daar echter vraagtekens bij. Volgens hem leek het helemaal niet op scheepsinventaris, maar juist op huisraad. Waarschijnlijk zijn het de overblijfselen van huizen uit verdronken dorpen die ooit in dit gebied lagen.
Flevolandse vlag
Flevoland is bijna geheel op het water veroverd gebied.
Symbolen van die overwinning staan daarom prominent op onze vlag.
- Blauw staat voor het water
- Geel voor de golvende korenvelden, het koolzaad en de akkerbouw.
- Groene baan symboliseert het landschap van Flevoland.
- Linksboven ziet u een lelie. Dat is het familiewapen van ir. Cornelis Lely, de grondlegger van het Zuiderzeeproject.
De vlag is bedacht door het Amsterdamse bureau BRS en het provinciaal bestuur.
Onze driekleur wapperde voor het eerst op 9 januari 1986 tijdens de bijzondere vergadering van de Staten ter gelegenheid van de proclamatie van de provincie. Bij de presentatie was Koningin Beatrix en Prins Claus aanwezig.
Vlag en symbool geheim gehouden
Pas op de dag van de oprichting werden de vlag van Flevoland en de kiekendief als symbool van de provincie onthuld. Dat gebeurde tijdens een bijzondere zitting van provinciale staten.
Wapen Flevoland
De officiële beschrijving van het wapen van de provincie Flevoland luidt als volgt:
“Golvend doorsneden van azuur (blauw) en zilver en over alles heen een zeeleeuw, golvend doorsneden van goud en azuur, getongd en genageld van keel en houdende in de rechter voorklauw een lelie van zilver.
Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren en vier parels en gehouden door twee leeuwen van goud, getongd en genageld van keel.”
De lelie is afkomstig uit het wapen van Cornelis Lely. De zeeleeuw is een verwijzing naar de geschiedenis van Flevoland en naar het feit dat Flevoland op de zee veroverd is. Het bovenlijf van de zeeleeuw is van goud en de staart is van azuur.
Kiekendief
De Kiekendief is het symbool van de provincie Flevoland geworden
Toen Zuidelijk Flevoland in 1968 droog viel, nam het aantal bruine kiekendieven enorm in aantal toe, nadat hij jarenlang bijna verdwenen was. Er werd op grote schaal riet ingezaaid om de zeebodem sneller te laten opdrogen en verharden. Uitgestrekte rietvelden en uitgestrekte rustgebieden zorgden voor de terugkeer van de bruine kiekendief. Deze leeft van kikkers en jonge watervogels.
Het silhouet van De Kiekendief werd als logo ontworpen door grafisch vormgever Gert Udo, in opdracht van de regionale VVV.
Iemand heeft ooit dit logo uitgeknipt en op zijn auto geplakt. Het idee voor autostickers was geboren.
De VVV had jarenlang de rechten op gebruik van het beeldmerk, na het faillissement van deze organisatie in Flevoland, nam de provincie die over.
De sticker met de kiekendief siert nog altijd menige auto, maar het worden er wel steeds minder.
De autosticker is het meest zichtbare onderdeel, maar er zijn ook theelepels, beeldjes van brons of tin en muntjes van de kiekendief.
De nieuwe sticker ziet er iets anders uit dan de vorige en is in allerlei kleuren te koop: zwart, wit, groen, rood, blauw, zilver en grijs.
De kleur verschilt trouwens per gemeente.
Frans van der Ven
Met de provinciewording van Flevoland in aantocht heeft Frans van der Ven in 1985 geopperd om op basis van dit vignet een bronzen versie van De Kiekendief te creëren.
Op 9 januari 1986 werden de Flevopolders door toenmalig Koningin Beatrix uitgeroepen tot provincie. Daarbij onthulde zij de Bronzen Kiekendief in de hal van het provinciehuis. Het beeld is de mascotte geworden voor de nog prille provincie en als zodanig mogen bijdragen aan een zich ontluikende identiteit. Nog steeds worden beelden van de Bronzen Kiekendief gebruikt als afscheidscadeau, trofee, souvenir of relatiegeschenk. Na de eerste versie, de Kiekendief replica, zijn er in de loop der tijd behalve de Bronzen Kiekendief ook de Tinnen Kiekendief bijgekomen in verschillende formaten en uitvoeringen. In 2014 is er nog een Zilveren Kiekendief aan de serie toegevoegd.
Volkslied Flevoland:
Uiteraard heeft Flevoland ook een eigen volkslied.
Het Flevolands volkslied (Waar wij steden doen verrijzen…) is geschreven door Mak Zeiler, de melodie is van Riemer van der Meulen.
De overwinning op het water staat centraal in het volkslied, evenals op de vlag van Flevoland.
Bekijk en beluister hier het volkslied.
incl. bladmuziek en meer informatie:
