Delftse school

ca. 1925 – 1955

Waarom

Toen de Noordoostpolder op de tekentafel lag, net voor de Tweede Wereldoorlog, waren in Nederland twee architectuurstromingen actueel.
We stonden eigenlijk op een kantelpunt:

  • Het traditionalisme
    Plattelandsarchitectuur. Huizen van baksteen met rode dakpannen. Niet zo spannend. Maar een groot voorvechter was Granpré Molière, hoogleraar in Delft.
    Een stroming binnen dit traditionalisme was de Delftse School.
    De Noordoostpolder, Nagele uitgezonderd, is consequent gebouwd volgens deze behoudende stijl.
  • Het nieuwe bouwen
    is een verzamelnaam voor verschillende moderne bouwstijlen en radicale vernieuwingen. Veel glas, staal en beton. Lelystad.
    Emmeloord was daar nog niet aan toe. De keuze viel dus op het traditionele bouwen.

Lelijkstad

Jammer? In zekere zin misschien wel.
In Lelystad hebben ze wel de stap gezet naar het moderne bouwen.
Vol verwachting stroomden in 1967 duizenden polderpioniers naar de nieuwe stad, die het toonbeeld van de moderne stedenbouw moest worden.
Wat het toonbeeld van de moderne stedenbouw moest worden werd een broedplaats voor architecten en creatieve geesten.
Ze experimenteerden erop los.
En dat heeft niet zo goed uitgepakt.
We noemen het niet voor niets Lelijkstad
Daar is de Noordoostpolder voor behoed !

Wat is Delftse School het precies

Het is een traditionele stijl. Geen fratsen. Bakstenen huizen met rode pannen daken. Echt Hollands. |
Nederland was goed in bakstenen bakken. We hadden goede klei.
Het huis van een arbeider was sober, eenvoudig.
De huizen van de betere ambtenaren, dokter en notaris waren groter en met nog fraaiere baksteen versieringen.
En de officiële gebouwen als een postkantoor of kerk mocht groots.
De functie ging voor de vorm !

De Delftse School heeft veel beeldbepalende kenmerken, waaronder:

  • Het vrijwel uitsluitende gebruik van bakstenen
  • Met pannen beklede, hoge hellende daken tussen topgevels
  • Hoge gootlijnen
  • Het gebruik van natuursteen op constructief belangrijke punten
  • Niet te veel opvallen (traditioneel blijven)
  • De vorm wordt bepaald door de functie (eenvoudige woningen, grote publieke gebouwen)
  • Nauwelijks gebruik van decoraties, uitgezonderd siermetselwerk

De Delftse School streefde naar een architectuur die was gebaseerd op universele normen en waarden.
Daarnaast wilde men de traditie van de Nederlandse plattelandsbouw in ere houden.
Deze traditie was een reactie op de Amsterdamse School, die volgens de traditionalisten te decoratief was ingesteld.