Figurenomloop

Sinds november 2026 functioneert de figurenomloop weer.

Het maakt zijn rondjes ieder kwartier globaal van 8:00 uur tot 20:00 uur.

mammoet
oermens
koggeschip
pionier
maaidorser
fabriek

_{De start gaat niet helemaal correct.}
_{Om 7:30 rolt hij naar buiten 7:45 pas weer naar binnen, Vanaf 8:00 keurig om het kwartier}

Omroep Flevoland 14 sept 2026

Hart van Nederland 15 sept 2026

De figurenomloop van de Poldertoren is een kunstwerk, een mechanisch schouwspel van een aantal poppen die ieder kwartier als een soort treintje naar buiten komt. Het is een vorm van publiekskunst die het historisch verhaal vertelt van het gebied Noordoostpolder.

Al tijdens de bouw van de toren heeft de bouwmeester A.D. van Eck het idee gelanceerd om een speelwerk aan te brengen.
Hij wilde graag een speelwerk met verdwijnende schepen en opkomende mensenfiguren die de droogmaking zouden symboliseren.
Zowel het carillon als de figurenomloop zou gemaakt worden door de Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen (Aarle-Rixtel).
Het probleem echter was dat er niemand te vinden was die de poppen kon maken.
In de muur was op twaalf meter hoogte al een ruimte opengelaten, maar er werd een plank voor geschroefd. Plan mislukt.
In 1962 schonk de opgeheven Stichting Carillon Poldertoren haar resterende bedrag van ƒ 3.645,16 aan de gemeente als startkapitaal voor een toekomstig speelwerk.

NA DRIEËNDERTIG JAAR

Het vijftig jaar bestaan van de Noordoostpolder in 1992 en het feit dat de gemeente Noordoostpolder in datzelfde jaar 30 jaar bestaat, is aanleiding geweest om alsnog tot een speelwerk in de toren te komen. De Lionsclub Noordoostpolder trok dit initiatief. Negentien sponsoren steunden het initiatief.
Na ruim 33 jaar werd een computergestuurde figurenomloop geplaatst.

De Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen uit Aarle-Rixtel heeft het gemaakt.
In 2015 is Petit en Fritsen samengegaan met Koninklijke Eijsbouts b.v. uit Asten.
De poppenmaker is Hans van Brunschot. (Moergestel)
Op 8 september 1992 is de figurenomloop officieel aan de gemeente aangeboden. De officiële ingebruikname werd verricht op 9 september 1992 door premier Ruud Lubbers.

Figurenomloop Poldertoren — oude situatie

De vormgeving van de omloop is wel wat anders geworden dan A.D. van Eck in 1959 in gedachten had. De symbolische betekenis is echter overduidelijk.
Het zijn zes aluminium beschilderde figuren. De ontwikkeling van de oertijd tot heden is gestileerd weergegeven.

Meteen na de ingebruikname in 1992 ontstonden technische problemen. Duivenpoep en roest veroorzaakten ernstige problemen en het mechaniek kwam knarsend tot stilstand. Poppetje gezien, kastje dicht.
Tijdens de renovatie van de Poldertoren in 2008-2009 werd de figurenomloop gerestaureerd en op 29 maart 2010 opnieuw in gebruik genomen. Kansloos. De duiven wonnen het opnieuw.
Tijdens de tweede renovatie 2025/2026 werd het grondiger aangepakt.
In maart 2026 is het speelwerk teruggeplaatst en is er een beschermende glazen kap voor geplaatst.
Een paar dagen voor monumentendag 2026 is het speelwerk weer in werking gesteld.
de tijd zal het leren !

De figurenomloop bestaat uit

een mammoet
een oermens
een koggeschip
de pionier
een maaidorser
een fabriek

INDUSTRIALISERING

De fabriek. Duidelijk is, dat niet alleen de agrarische bedrijfstak bepalend is geweest voor de ontwikkeling van Noordoostpolder.
In het ruim dertig jarig bestaan van de gemeente zijn nijverheid, industrie en diensten de grootste werkgevers geworden.
Hedendaagse industrie en bedrijvigheid worden in de laatste figuur gesymboliseerd door een gebouw met een schoorsteen.
Moderne techniek wordt aangegeven door twee draaiende landwielen.

DE MAAIDORSER

De landbouw heeft de Noordoostpolder mee groot gemaakt. De betekenis ervan is nog steeds eminent. De maaidorser staat voor de agrarische bedrijfstak, die de basis vormde voor de ontwikkeling van het gebied en die daaraan nog steeds een geweldige bijdrage levert. De gestileerde machine, enkel vlak, heeft een roterende beweging door middel van de haspel. Korenaren completeren de vormgeving en versterken de actie van de maaidorser.

DE PIONIER

Het is in 1992 vijftig jaar geleden dat de eerste spaden in de drassige bodem van de voormalige Zuiderzee zijn gezet. Uit die tijd stammen de pioniers, die de eerste aanzet voor Noordoostpolder hebben gemaakt tot wat het thans is. Met het opnemen van ‘de pionier’ in de figuren- omloop wordt een hommage gebracht aan de mannen en vrouwen van het eerste uur. De pionier beweegt de spade die de moeizame grondbewerking van toen symboliseert.

HET KOGGESCHIP

Symboliek gaat snel. Ooit heeft het Koggeschip de voormalige Zuiderzee bevaren. Een stevig en sterk schip op de ruige wateren van toen. Het Koggeschip siert de toren ook als windwijzer. In de figurenomloop beweegt het schip op en neer vanuit de voetplaat. Daarvoor zijn in tegengestelde richting bewegende golven geplaatst die dat effect nog versterken.

DE MAMMOET

Ooit hebben mammoeten rondgezworven op wat nu het grondgebied van de gemeente Noordoostpolder is. In de ijstijd moet dat het geval zijn geweest. De mammoet in de toren maakt een eenvoudige op- en neergaande beweging vanuit de voetplaat. De verplaatsing van de mammoet wordt daardoor gesuggereerd.

DE OERMENS

In de tijd van de mammoeten moet ook de eerste oermens zijn intrede in het gebied hebben gedaan. Sporen daarvan zijn teruggevonden. Of ze daadwerkelijk op mammoeten gejaagd hebben, is niet duidelijk, waarschijnlijk wel. De knots van de oermens maakt een op-en neergaande beweging en stelt een slaande beweging in de richting van de mammoet voor.

_{Onderzoek : Emmeloord Historisch. Hilarisch.}