Een landdrost
In de eerste jaren na de drooglegging werd het bestuur van de Noordoostpolder verzorgd door het Openbaar Lichaam De Noordoostelijke Polder. Deze bestuursvorm had dezelfde taken en bevoegdheden als een reguliere gemeente.
Het Openbaar Lichaam was verantwoordelijk voor het bestuur van het gebied Noordoostpolder, inclusief Schokland en met uitzondering van Urk, in de periode van 28 juni 1942 tot 1 juli 1962. De dagelijkse leiding lag bij de directeur van de Directie Wieringermeer. Hierdoor vervulde Sikke Smeding een dubbele rol: enerzijds gaf hij leiding aan de uitvoerende organisatie van het polderproject en anderzijds was hij, op koninklijke benoeming, het hoofd van het Openbaar Lichaam. Voor deze nieuwe bestuursfunctie werd de historische titel ‘landdrost’ gebruikt.
De benaming landdrost vindt haar oorsprong in de late middeleeuwen, toen deze functionaris de landsheer vertegenwoordigde binnen een bepaald gebied en verantwoordelijk was voor onder meer rechtspraak, ordehandhaving en verdediging. In de Franse tijd werd de term opnieuw ingevoerd als aanduiding voor een regionale bestuursambtenaar in Nederland.
In de praktijk had de landdrost vrijwel alle bestuurlijke macht in handen; bevoegdheden die normaal verdeeld waren over burgemeester, wethouders en gemeenteraad kwamen samen in één functie. Om inwoners toch te betrekken bij het bestuur, stelde Smeding in 1946 de Poldercommissie voor Algemene Belangen in, bestaande uit een aantal polderbewoners met een adviserende taak. In 1951 werd deze commissie voor het eerst rechtstreeks door de bewoners gekozen, waarmee haar positie werd versterkt. Wanneer de landdrost een besluit nam dat afweek van het advies van de commissie, was hij verplicht dit advies mee te sturen naar de minister.
Sikke Smeding (links) – Ir. A.P. Minderhoud (rechts)
Met het opheffen van het Openbaar Lichaam van de Zuidelijke IJsselmeerpolders op 1 januari 1996 verdween ook de functie van landdrost definitief uit het Nederlandse openbaar bestuur.
landdrost
Een landdrost was in de late middeleeuwen een functionaris die voor een bepaald gebied de landsheer vertegenwoordigde met als taken handhaving openbare orde, wetgeving, rechtspraak en verdediging van het toegewezen territorium.
In de Franse tijd werd de term landdrost ingevoerd voor een Nederlands bestuursambtenaar die een bepaald gebied bestuurde.
Laatste bijeenkomst van de Poldercommissie voor Algemene Belangen, door de landdrost in 1946 op eigen initiatief benoemd. Zittend van links naar rechts: Grommers, Blaauboer, Smeding, mw. Krijgsman, en Bruinsma. Staand van links naar rechts: Faro, v.d. Klundert, Koster, Pak, Dijkstra en Linzel
Lijst van burgemeesters van Noordoostpolder
wikipedia
| Ambtsperiode | Naam burgemeester | Partij of stroming | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| 28 juli 1942 – 1954 | Sikke Smeding | landdrost | |
| 1 oktober 1954 – 1 juli 1962 | Arie Pieter Minderhoud | landdrost, tevens landdrost van het openbaar lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders | |
| 1962 – 1973 | François Marinus van Panthaleon baron van Eck | VVD | was burgemeester van Steenwijkerwold |
| 1973 – 1980 | mr. Gauke Loopstra | VVD | was burgemeester van Vlagtwedde, werd burgemeester van Zwolle |
| 1981 – 1988 | Roelf Sietze Hofstee Holtrop | VVD | was burgemeester van Haren |
| 1989 – 1998 | Menno (M.A.J.) Knip | VVD | was burgemeester van Hasselt, werd burgemeester van Almelo |
| 1998 – 2010 | mr. Willem (W.L.F.C.) ridder van Rappard | VVD | was burgemeester van Texel |
| 3 mei 2010 – 1 oktober 2018 | Aucke van der Werff | CDA | was burgemeester van Het Bildt |
| oktober 2018 – december 2018 | Henk (H.L.) Tiesinga | CDA | waarnemend |
| 10 december 2018 – 7 oktober 2019 | Harald (H.K.) Bouman | partijloos | |
| 15 oktober 2019 – 31 mei 2021 | Jan (J.C.) Westmaas | CDA | waarnemend |
| 1 juni 2021 – heden | Roger (R.T.) de Groot | CDA | was burgemeester van De Wolden |