Kerken
Gereformeerd
Architect: H. Eldering
Noordwend 4 – Sinds 2004 verkocht aan particulier, piercingcentrum. De hervormde gemeente en de Gereformeerde Kerk maken sindsdien als SoW gemeente gebruik van het gebouw van de voormalige Katholieke kerk in Bant (Bantsiliek).
De 5e Gereformeerde kerk in Noordoostpolder.
Geschiedenis
Karakteristieke wederopbouwkerk.
Buiten gebruik, en in 2004 verkocht aan particulier, thans is er een piercingcentrum in gevestigd.
De gevormde SoW-gemeente verkoopt haar kerken en gaat samen verder in de katholieke kerk. Op 11 januari 2004 is SoW-gemeente gevormd. Voor de GK (1954, H. Eldering) hebben zich ook al kandidaten gemeld. De SoW-gemeente heeft de al vijf jaar leegstaande katholieke kerk gekocht. De grote kerkzaal zal in tweeën worden gedeeld in een kerkzaal en een ontvangstruimte. De Mariakapel blijft in stand en wordt stilteruimte. En eens per maand willen de katholieken de kerk toch wel gebruiken. Er is veel aan de kerk verbouwd en aangepast. Zaterdag 27 november 2004 is de kerk in gebruik genomen. De officiële ingebruikname van de Bantsiliek, zoals de kerk blijkt te heten, was op zondag 23 januari 2005. (51-04/53-05/58-07)
De kerkzaal van de Gereformeerde Kerk in Bant heeft een achthoekige vorm. In iedere muur zit een groot raam.
Aan de kerkzaal zit een portaaltje met een plat dak vast.
Aan de linkerkant van de kerkzaal is een nevenruimte gebouwd.
De kerkzaal heeft een stolpdak, de nevenruimte een zadeldak.
De gevels zijn van geel-rood genuanceerde baksteen, de vensters van wit hout en wit schokbeton, de deuren van groen hout en daken bedekt
met pannen.
De kansel bevindt zich op een verhoging.
De kerk sluit het dorp aan de noordkant af.
Architect H. Eldering ontwierp onder meer ook de Gereformeerde Kerk in Ens.
Bron: Kerkopbouw en kerkbouw in de IJsselmeerpolders.
Torenspits
De gereformeerde kerk van Bant had een Hugenotenkruis op het dak.
Nu niets meer. Logisch, de kerk was verkocht aan een particulier die er een piercingscentrum begon.
Het kruis vinden we terug in de tuin naast de Bantsiliek.
Later begon Herman Russchen een ‘herberg voor mensen in nood’ die niet thuis kunnen wonen of geen thuis hebben.
Nederland Hervormd
Architect: Wegener Sleeswijk
Lange Omgang – Buiten gebruik sinds 2004. Verkocht aan Gospel Services van W. Maatman. De hervormde gemeente en de gereformeerde kerk maken sindsdien gebruik van het gebouw van de voormalige katholieke kerk in Bant (Bantsiliek).
Geschiedenis
Hierin ook Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt), buiten gebruik 2004. Op 31-12-2003 verkocht aan Gospel Services van W. Maatman. Zondag 11 januari 2004 is de laatste kerkdienst gehouden. De hervormde gemeente en de Gereformeerde Kerk gaan gebruik maken van het gebouw van de voormalige Katholieke kerk in Bant (Bantsiliek).
Het hervormde kerkgebouw in Bant is geïnspireerd op de landbouwschuren bij de boerenbedrijven in de polder.
De kerk heeft een steil oplopend zadeldak. De voorgevel heeft een regelmatige raamverdeling en als decoratief element een steunbeer.
Het dak overkapt het grootste gedeelte van de zijgevels.
In het dak zitten twee hoge vensters, die zorgen voor licht in de kerkzaal.
Midden op het dak staat een torentje van ongeveer 15 meter hoog.
De sobere regelmaat van deze kerk verraadt Scandinavische invloeden.
De kerkzaal heeft een vierkante grondvorm en bevindt zich op de begane grond.
De kansel bevindt zich op een verhoging achterin de zaal, Er staan stoelen en banken voor de kansel en er omheen.
In de kerkzaal hangt een wandkleed, waarop een zaaier is afgebeeld.
Op de eerste verdieping bevinden zich het orgel en een bijzaal. Op de tweede verdieping bevindt zich de jeugdzaal.
De kerkzaal kan omgebouwd worden tot schouwburg.
De gevels van de kerk zijn van donkerrode baksteen, de vensters en deuren van hout in lichte kleuren en de dakbedekking bestaat uit rode pannen.
Het kerkgebouw ligt midden in het dorp op een grasveld omringd door bomen.
De ontwerpers van het kerkgebouw zijn C. Wegener Sleeswijk en S. J. S. Wichers, beiden afkomstig uit Amsterdam.
Architect Wegener Sleeswijk werd in 1961 bouwmeester van Amsterdam.
Hij heeft ook de hervormde kerk in Nuth en de hervormde kerk in Heerlerheide ontworpen.
Met Wichers ontwierp hij tevens een kerk in ‘s-Gravenhage. De architecten lieten zich onder andere beïnvloeden door de Scandinavische bouwstijl.
Ze waren echter niet aan een stroming gebonden. Met z’n tweeën ontwierpen zij ook een aula bij een begraafplaats in Driehuis, het raadhuis in Bussum, een grafisch kantoor in Haarlem en een groot kantoorgebouw in ‘s-Gravenhage.
Dit laatste gebouw was een experiment met beton. In 1959 ontwierp Wegener Sleeswijk samen met architect O. Greiner moderne, functionele woningen in Amsterdam.
Bron: Kerkopbouw en kerkbouw in de IJsselmeerpolders.
Bant, Lange Omgang 1
De hervormde kerk van Bant met zadeldak en klokketoren ontleent haar specifieke karakter volledig aan de raamverdeling en steunbeer aan de straatgevel. De kerk is gebouwd in 1959 door C. Wegener en S.J.S. Wichers. De zeer hoge kap en de sobere regelmaat van de geveldetaillering verraden de belangstelling die de Delftse-Schoolarchitecten voor de Scandinavische bouwstijl hadden.
Bron: Architectuur en stedenbouw in Flevoland
De klokkentoren van de Ned. hervormde kerk in Bant was opgetooid.
Nu staat er een flinke vlaggenmast op.
Kerkorgel
- In 1959 plaatste de firma Ahrend & Brunzema een orgel in de Hervormde Kerk in Bant op de Noordoostpolder. Het orgel heeft geen pedaal. In 2004 is het kerkgebouw verkocht. De Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk in Bant zijn in dat jaar samengegaan en hebben de voormalige rooms-katholieke Sint Ludgeruskerk gekocht.
- Het orgel van de Hervormde Kerk is verkocht aan de firma Ahrend. Zij plaatsten het bij een particulier in Uttum. Daarbij is de Scherp II sterk vervangen door een Sesquialter II sterk. Ook is de temperatuur van het orgel gewijzigd.
Kort overzicht van plaatsen waar het orgel heeft gestaan
| 1959 | Bant | Hervormde Kerk |
| 2005 | Uttum | Hausorgel |
Bantsiliek – voorheen RK nu PKN kerk
vroeger Ludger-kerk
Vroeger de Rooms Katholieke Ludger-kerk
nu onder de naam Bantsiliek in gebruik door Hervormden en Gereformeerden.
Bantsiliek
een kerkgebouw uit 1955 van architect Antonius Vosman jr. uit Deventer.
In 1951 werd met de bouw van het dorp Bant begonnen.
Ieder dorp in de Noordoostpolder kreeg drie kerken en drie scholen.
Een rooms katholieke, een hervormde en een gereformeerde kerk.
De rk parochie van Bant was toegewijd aan de H. Liudger. De kerk heette dus de H. Liudgerkerk.
Het viel eerst onder het bisdom Utrecht, Later tot het bisdom Groningen
De bevolkingsgroei in de Noordoostpolder bleef echter achter bij de verwachtingen.
In 1991 werd besloten dat er samen gekerkt moest worden met Bant, Rutten en Creil.
De gebouwen van Bant (de H. Liudgekerk) en Creil (de H. Nicolaaskerk) werden afgestoten.
Het gebouw in Rutten (de H. Servatiuskerk) werd het nieuwe onderkomen onder de naam: parochie De Goede Herder.
De inventaris van Bant werd grotendeels opgenomen in de kerk van Rutten.
Het pijporgel is afgebroken. Er staat nu een elektronisch orgel.
Architect
Antonius Johannes Maria (A.J.M.) Vosman (Deventer, 19 mei 1896 – Schalkhaar, 9 augustus 1967) was een Nederlands architect.
Hij ontwierp voornamelijk kerkgebouwen en andere religieuze gebouwen.
Ook de Maria Sterre der Zee in Marknesse is van Vosman.
Bouw
Het rooms-katholieke kerkgebouw in Bant heeft een vrij traditionele vorm met lage zijbeuken.
De kerkzaal is hoger dan de bijgebouwen en heeft kleine, vierkante ramen die hoog in de muur zijn aangebracht.
De vrijstaande toren heeft een vierkante grondvorm en is 25 meter hoog.
De bouw van de toren is gesubsidieerd door de overheid. Het geheel wordt bekroond met een zadeldak.
De kerkzaal is rechthoekig. In het gebouw is weinig ruimte voor nevenactiviteiten.
De gevels zijn van grijs genuanceerde baksteen, met een dak van grijze pannen.
De kerk staat op een verhoging en is gelegen aan een uitvalsweg
Architect A. Vosman uit Deventer ontwierp ook de Rooms-Katholieke Kerk Marknesse.
De firma Steneker en Zoon uit Sint Nicolaasga heeft de kerk gebouwd.
Bron: Kerkopbouw en kerkbouw in de IJsselmeerpolders.
NCRV
In 2009 deed de Bantsiliek mee in de finale van de verkiezing Mooiste kerk van Nederland van het NCRV radioprogramma Plaza.
Het gebouw kreeg de meeste stemmen maar tot winnaar werd uiteindelijk de Sint-Willibrordusbasiliek in Hulst uitgeroepen.
Wat staat er op de torenspits,
Een haantje of een kruisje ?
Veelzeggend is dit rijmpje uit een bijbelvoorstelling in het Meermanno museum in Den Haag:
Protestanten hebben een haantje.
Luthersen hebben een zwaantje.
Doopsgezinden hebben een huisje.
Katholieken een kruisje.
De toren van de Ludgerkerk (Bantsiliek) is echter van het begin af getooid met een kruis én een haan.
Ik het Overijsselsch dagblad van 11 sept 1956 stond te lezen :
Het schildersbedrijf H. B. Peper te St. Nicolaasga voerde het schilderwerk uit terwijl de electrische en sanitaire werkzaamheden uitgevoerd werden door de fa. D. Reeker van St. Nicolaasga, welke laatste ook de haan en het 6 armige kruis op de toren en de doopvont staaltjes van fraai koper-handsmeedwerk, aanbracht.
De kerk is nu dus in gebruik door de Hervormden en Gereformeerden.
De Hervormde kerk had niets op de toren. De gereformeerde kerk had een hugenotenkruis op het dak.
Deze hebben ze meegenomen en staat nu naast de Bantsiliek.
Het orgel is gesloopt
In 1951 werd met de bouw van het dorp Bant begonnen.
Kerk gebouwd in 1955 naar ontwerp van architect A.J.M. Vosman jr te Deventer. Oorspronkelijk was de parochie toegewijd aan de H. Ludgerus en viel zij onder het bisdom Utrecht, later behoorde de parochie tot het bisdom Groningen.
In 1991 is de parochie van de H Ludgerus dan ook samengevoegd met die van de H Nicolaas in Creil en die van de H Servatius te Rutten tot parochie De Goede Herder.
De kerk is in 1999 gesloten. De inventaris van Bant is grotendeels opgenomen in de kerk van Rutten. De kerk heeft 5 jaar leeg gestaan.
Na de gevormde S.o.W.-gemeente op 11 januari 2004 verkochten de Gereformeerde kerk en de Ned Hervormde kerk hun kerken en gingen samen in deze voormalige en gesloten RK kerk (zie PKN-kerk).
De bevolkingsgroei in de Noordoostpolder is achtergebleven bij de verwachtingen. In 1991 is de parochie H. Nicolaas te Creil samengevoegd met die van de H. Ludgerus te Bant en die van de H. Servatius te Rutten tot de parochie “De Goede Herder”.
De drie kerkgebouwen en hun inventarissen waren tijdens de vorige inventarisatie van 16 oktober 1991 nog allen in gebruik. In 2001 zijn de kerkgebouwen van Bant en Creil afgestoten
Eens per maand willen de katholieken de kerk toch weer gebruiken.
Bron: www.kerk-en-orgel.nl/
Het orgel
Orgelhistorie
Fa. Elbertse & Zn., Soest 1957; EP I vp: Man 7-Ped 1
– het orgel werd in 2004 te koop aangeboden, maar is uiteindelijk gesloopt
Dispositie
1957 (Elbertse):
Manuaal
Prestant 8, Gamba 8, Holpijp 8, Octaaf 4, Roerfluit 4, Quint 2 2/3, Woudfluit 2
Pedaal
Subbas 16
Koppelingen: Pedaalkoppel, Superoctaafkoppel Manuaal
Speelhulpen: 3 vaste combinaties P MF F. 1 vrije combinatie en oplosser
Toets- en registertractuur: electropneumatisch. Windlade(n): Kegellade
Opening
Mgr. Nierman consacreerde nieuwe kerkte Bant (N.0.P.) Met zinrijke plechtigheid werd het godshuis in gebruik genomen Toegewijd aan de H. Ludger
Automatische tekstherkenning uit de krant.
Overijssels dagblad 11 sept 1956
De bevolkingsaanwas in de N.O-,polder waarmee automatisch ook het aantal katholieke gezinnen stijgt, schept voor de geestelijke verzorging van de gelovigen bepaalde moeilijkheden. Nu zo langzamerhand, althans inde eerst drooggelegde polders de woonkernen zijn afgebakend, worden er steeds meer katholieke kerken gesticht. De her en der verspreid wonende katholieken rond Emmeloord, waar reeds lang een katholieke noodkerk is – de nieuwe in aanbouw zijnde kerk hoopt men over één a twee maanden in gebruik te kunnen nemen – moesten in het begin een grote afstand afleggen om hun godsdienstplichten te kunnen vervullen.
Vrij spoedig werden op andere plaatsen onder meer ook in Bant, een noodkerk ingericht. In. Bant werd zondags de H. Mig gelezen ineen zaaltje van café „’t Haasje”. Hoewel hier, zoals zondagavond na de plechtige inhuldiging van mgr. Nierman en ook maandagmorgen in de feestpredikatie van pater Lips OFM uit Helmond werd gememoreerd een intimiteit bestond waarvoor men niets dan lof had, is thans nu mgr. Nierman de nieuwe kerk consacreerde daaraan een einde gekomen. Stijlvolle inhuldiging Zondagavond tegen zeven uur arriveerde mgr. Nierman vergezeld van zijn secretaris dr. T. Roorda inde N.O.P. Aan de parochiegrens werd de bisschop met gevolg opgewacht door het kerkbestuur en vertegenwoordigers van verschillende standsorganisaties en parochie vertegenwoordigers. Ook een grote stoet ruiters te paard – de JBTB-ers uit de polder- het muziekkorps van Emmeloord, alsmede een grote schare bruidjes gaven aan deze intocht een feestelijk aanzien. In Bant aangekomen, waarbij ook de pastoor van Emmeloord de zeereerw. heer Morselt aanwezig was, brachten de schoolkinderen hun Bisschop een zanghulde. Met het lied „Roomse Blijdschap” werd deze aubade besloten. Mgr. Nierman met gevolg en genodigden bezichtigden vervolgens het nieuwe kerkgebouw, waarna mgr. op het kerkplein de grote schare gelovigen en belangstellenden toesprak. Mgr. wees er op dat dit de derde maal was dat hij in zijn pas aangevangen Bisschopsambt naar de NOP trok voor de inzegening van een nieuw kerkgebouw. In „’t Haasje” werd tijdens een korte bijeenkomst door verschillende sprekers nog het woord gevoerd. Bijzonder dank werd gebracht aan de exploitant en diens echtgenote waar gedurende lange tijd tijdelijk zondags de H. Mis was opgedragen. Als erkentelijkheid werd een fraai wandbord en voor mevrouw bloemen aangeboden. Maandagmorgen reeds vroeg begonnen de liturgische plechtigheden. Te ruim 10 uur werden de gelovigen en verdere genodigden onder meerde vertegenwoordigers van de directie van de N.O.P. en vele reguliere en seculiere geestelijken tot de kerk toegelaten om het slot van deze zo zinrijk plechtigheden mee te kunnen maken. Ineen oogwenk was het ruime kerkgebouw, waarin 300 zitplaatsen zijn aangebracht, geheel gevuld. Eerste pl. H. Mis. Het was al na elven toen mgr. J. Scholtens, deken van het dekenaat Heerenveen te Wolvega onder welk dekenaat deze nieuwe parochie ressorteert met assistentie van pastoor T. A. Gilsing van Ens als diaken en pastoor Th. ten Hagen van Luttelgeest-Creil, als subdiaken als eerste priester dealtaartreden besteeg voor het opdragen van de H. Mis. Dat was een groot moment en het werd een wijle stil inde overvolle kerk. Het viel moeilijk te peilen wat er op dat moment omging inde harten van de gelovigen toen met heldere en klare stem het „Gloria in excelsis Deo” werd ingezet. Jubelend klonk toen, onder leiding vaneen der paters, de volkszang. Mgr. Nierman zetelde tijdens deze plechtige H. Mis op de voor hem op het altaar in gereedheid gebrachte zetel. De feest predikatie werd gehouden door pater Lips OFM uit Helmond. Hoewel deze zinrijke liturgische plechtigheden en de daarop volgende H. Mis geruime tijd in beslag namen, zullen allen die dit mee konden maken dit niet spoedig vergeten. Het is een mijlpaal inde geschiedenis van de jonge parochie Bant en ineen daarvoor gereserveerd zaaltje in „’t Haasje” is hierover onderling ook nog heel wat gesproken. Neo-Romaanse stijl. De ontwerper van dit in Neo-Romaanse stijl ongetrokken nieuwe kerkgebouw, toegewijd aan de H. Ludger is architect Vosman Jr uit Deventer, terwijl aannemersbedrijf Johs Steneker en Zn te St. Nicolaasga de bouwer was. Het ruime kerkgebouw is, zoals mgr. Nierman het zeide de mooiste kerk die tot nog toe inde polder in gebruik is genomen. Het in Boheemse stijl gehouden gewelf en aan de zuidkant een devotiekapel en het fraaie handsmeedwerk langs de doopkapel van de fa Gort uit Lemmer vormen samen een harmonisch geheel. Het schildersbedrijf H. B. Peper te St. Nicolaasga voerde het schilderwerk uit terwijl de electrische en sanitaire werkzaamheden uigevoerd werden door de fa. D. Reeker van St. Nicolaasga, welke laatste ook de haan en het 6 armige kruis op de toren en de doopvont staaltjes van fraai koper-handsmeedwerk, aanbracht. Dat de bouw van dit groots bouwwerk in vlot tempo werd uitgevoerd moge blijken uit enkele gegevens. In het laatst van september vorig jaar begon aannemer Steneker met de voorbereidende werkzaamheden en op 11 december van dat jaar kon mar Huurdeman reeds de eerste steen leggen. Binnen de tijd – de aannemer had een jaar tijd het werk op te leveren – is alles thans in kannen en kruiken, ondanks dat het werk wegens vorstverlet 8 weken onderbroken moest worden. Voorlopig krijgt de nieuwe parochie nog geen eigen herder. De geestelijke bediening blijft de taak van de parochie Emmeloord. doch reeds dinsdagmorgen (heden) is er om 8 uur een H. Mis. Zondag 16 september is het evenwel weer een feestdag daar dan de eerste kleintjes in eigen kerk ter H. Tafel zullen naderen. Dit vindt plaats onder de H. Mis van 8 uur.