Van ziekenhuis tot Dokter Jansenpark
Het Dokter J.H. Jansen Ziekenhuis
Architect: Ingenieurs en Architectenbureau ir. A.H.J. Swinkels en ir. B.H.F.L. Salemans, Maastricht
Aannemersbedrijf: Harm Fokkens, Naarden
Opdrachtgever: Directie van de Wieringermeer
Ontwerp: 1960
Bouwjaar: 1964 (zusterhuis 1965)
Toen de eerste bewoners zich in de Noordoostpolder vestigden, was medische hulp nog nauwelijks georganiseerd. Op 3 januari 1944 arriveerde dokter Johannes Hendrik Jansen, de eerste huisarts van Emmeloord, samen met zijn vrouw op een hospitaalark in de Urkervaart. Een jaar eerder, in maart 1943, was bij Vollenhove al een noodvoorziening voor zieken geopend in een houten barak. Na de oorlog groeide deze uit tot een bescheiden streekziekenhuis.
In 1947 kreeg de Directie Wieringermeer toestemming om in Emmeloord een ziekenhuis te realiseren. De uitvoering liet echter op zich wachten. Om de medische zorg in de tussentijd te kunnen voortzetten, werd in 1957 aan de Staalstraat een tijdelijk ziekenhuis met vijftig bedden ingericht.
Het ziekenhuis in Vollenhove werd datzelfde jaar buiten gebruik gesteld.
Dokter Jansen maakte de komst van het definitieve ziekenhuis niet meer mee. Op 4 oktober 1950 kwam hij op 37-jarige leeftijd om het leven bij een motorongeluk. Zijn betekenis voor de jonge poldergemeenschap was groot. Als eerbetoon werd het toekomstige ziekenhuis naar hem genoemd. In 1954 werd de Stichting Dokter J.H. Jansenziekenhuis opgericht, die verantwoordelijk werd voor de realisatie en het beheer van het ziekenhuis.
Een modern ziekenhuis aan de Urkerweg
Na een lange periode van voorbereiding kon de bouw eindelijk doorgaan. In 1960 was de financiering geregeld en kreeg aannemersbedrijf Harm Fokkens de opdracht. Het ontwerp kwam van ingenieurs- en architectenbureau Swinkels en Salemans uit Maastricht. De werkzaamheden begonnen in 1960.
Op 13 april 1962 verrichtte Tilly Jansen, dochter van de naamgever, de officiële steenlegging.
Vanaf 7 januari 1964 konden patiënten terecht in het nieuwe ziekenhuis aan de Urkerweg. De feestelijke opening vond plaats op 22 oktober. Met een capaciteit van 150 bedden kreeg Emmeloord een volwaardige ziekenhuisvoorziening voor de Noordoostpolder en de omliggende plaatsen. Een jaar later werd ook het zusterhuis in gebruik genomen.
Het ziekenhuis was opgebouwd uit verschillende rechthoekige bouwdelen die samen een gevarieerd geheel vormden. De combinatie van beton, glas, staal en baksteen gaf het gebouw een uitgesproken naoorlogs karakter. Lange horizontale lijnen en brede vensterstroken bepaalden het gevelbeeld.
Ook beeldende kunst maakte deel uit van het complex. Een van de werken was Thuiskomst van Teun Roosenburg.
Uitbreiding en nieuwe bestemming
In de loop der jaren werd het ziekenhuis aangepast aan de ontwikkelingen in de gezondheidszorg. In 1997 werd het gemoderniseerde complex officieel geopend. Twaalf jaar later kreeg het ziekenhuis de naam Dokter J.H. Jansencentrum.
Na het faillissement van de MC Groep in 2018 kwam het gebouw in handen van de gemeente Noordoostpolder. In maart 2019 werd de aankoop afgerond.
Het voormalige ziekenhuis maakt inmiddels plaats voor woningbouw. Vanaf september 2026 wordt het complex stapsgewijs ontmanteld om ruimte te maken voor het Dokter Jansenpark. Op het terrein verrijst een nieuwe woonwijk. De kunstwerken die het ziekenhuis sierden, blijven behouden en worden elders ondergebracht.
Wie was Dr. J.H. Jansen
In het trappenhuis van het voormalige Dokter J.H. Jansen Ziekenhuis hing een plaquette ter herinnering aan de naamgever van het gebouw.
Dokter Jansen was kort na de oorlog huisarts in de Noordoostpolder. Zijn overlijden bij een motorongeluk maakte diepe indruk op de bevolking. De slechte, vaak modderige polderwegen waren in die tijd een belangrijke oorzaak van verkeersongevallen.
Van 1944 tot 1950 was Jansen als huisarts werkzaam in Emmeloord. Op 3 januari 1944 vestigde hij zich met zijn echtgenote op een hospitaalark in de Urkervaart. Hij maakte deel uit van de Geneeskundige Polderdienst, maar was niet de eerste arts in het gebied. Die rol was weggelegd voor onder anderen dokter Iwema uit Ramspol en dokter Rijkens.
In juli 1944 verhuisde het gezin naar een woning aan de Espelerlaan 35. Toen dokter Rijkens naar Indië vertrok, nam Jansen ook de medische zorg voor Marknesse op zich.
In 1949 begon hij een zelfstandige huisartsenpraktijk. Een jaar later kwam hij om het leven bij een motorongeval. Het ziekenhuis dat later in Emmeloord werd gebouwd, kreeg zijn naam.
Op vrijdag 13 april 2012 legde de jongste kleinzoon van dokter Jansen namens de kleinkinderen bloemen bij de plaquette in het Dokter J.H. Jansencentrum.
Op 13 april 1962 had Tilly Jansen, een dochter van de huisarts, de eerste steen van het ziekenhuis gelegd. Op 3 januari 1964 werd de eerste patiënt naar het nieuwe ziekenhuis gebracht.
De koepel
recreatieruimte Zusterhuis Emmeloord
Van ziekenhuis naar woonwijk
Na het faillissement van de MC Groep in 2018 besloot de gemeente Noordoostpolder het ziekenhuiscomplex aan te kopen. Op 14 maart 2019 werd de transactie afgerond. De gemeente betaalde € 4,5 miljoen voor het gebouw en de bijbehorende grond.
Uit onderzoek bleek dat het ziekenhuis weliswaar historische en stedenbouwkundige betekenis had, maar dat opeenvolgende verbouwingen en uitbreidingen het oorspronkelijke ontwerp sterk hadden veranderd. Ook eerdere sloopwerkzaamheden hadden hun sporen nagelaten. Daardoor kwam het complex niet in aanmerking voor een monumentale status.
De gemeenteraad koos voor een nieuwe invulling van het gebied: het Dokter Jansenpark. Een groene woonomgeving moet de plaats innemen van het ziekenhuis. Daarbij wordt voortgebouwd op de oorspronkelijke gedachte van afzonderlijke ziekenhuisgebouwen in een groene omgeving. In het nieuwe plan worden woningen gegroepeerd rond een parkachtig landschap.
Het plan voorziet in 290 woningen, verdeeld over verschillende woonclusters. De eerste bouwprojecten bestaan onder meer uit parkwoningen, stadswoningen en appartementen. Daarnaast wordt een zorgcluster met ongeveer 75 levensloopbestendige woningen en appartementen gerealiseerd.
Vanaf eind 2026 wordt het ziekenhuisgebouw in fasen ontmanteld. Daarbij wordt ingezet op hergebruik van zoveel mogelijk bouwmaterialen. Het ziekenhuis verdwijnt daarmee uit het straatbeeld aan de Urkerweg, maar de naam van dokter Jansen blijft verbonden aan de plek.
Verkoop
De verkoop van de eerste twee fasen, samen goed voor 108 woningen, is inmiddels gestart.
DE OASE
Appartementen vanaf € 407.000 VON
Stadsrijwoningen vanaf € 411.000 VON
Twee-onder-een-kapwoningen vanaf € 475.000 VON
Vrijstaande woningen vanaf € 610.000 VON
DE LUWTE
De Luwte bevat een mix van parkwoningen, stadswoningen, appartementen en penthouses.
