Zuidelijk Flevoland
Zuidelijk Flevoland is de vierde en voorlopig laatste polder die werd ontwikkeld als onderdeel van de Zuiderzeewerken. De polder is aangelegd tussen 1959 en 1968.
Ontwerp gedachte
Zuidelijk Flevoland: landbouw én ruimte voor de groeiende Randstad
Bij de drooglegging van de eerdere polders lag de nadruk vooral op het creëren van extra landbouwgrond. Bij Zuidelijk Flevoland speelde echter ook een ander belangrijk vraagstuk: de snel groeiende bevolking en de toenemende drukte in de Randstad.
In de Wieringermeer en de Noordoostpolder was ongeveer 87 procent van de grond bestemd voor de landbouw. In Oostelijk Flevoland was dat aandeel al gedaald naar 75 procent. In Zuidelijk Flevoland werd uiteindelijk nog maar ongeveer de helft van het oppervlak voor agrarisch gebruik gereserveerd.
Na de Tweede Wereldoorlog groeide de Nederlandse bevolking sterk. Daardoor ontstond behoefte aan nieuwe woon- en werkgebieden, goed bereikbaar vanuit de Randstad. Zuidelijk Flevoland bood hiervoor ruimte. Een belangrijk deel van de nieuwe polder werd daarom ingericht voor stedelijke ontwikkeling, met als belangrijkste nieuwe stad Almere.
Ook de landbouwgronden werden zorgvuldig ingericht. Het areaal bestond uit 10.050 hectare klei (B, code 9), 29.050 hectare klei (A, code 8) en 2.070 hectare zware zavel. Waar de omstandigheden het toelieten, werden kavels aangelegd van ongeveer 550 bij 1.200 meter.
Voor de exploitatie werden 25 akkerbouwbedrijven en 10 weidebedrijven voorzien. De bedrijven hadden een omvang van ongeveer 35 tot 60 hectare. Van de 35 bedrijven werden er 24 in pacht uitgegeven, waaronder twee aan polderwerkers, en 10 in erfpacht. Eén bedrijf bleef in beheer en exploitatie van de Rijksdienst.
Geschiedenis
De aanleg van Zuidelijk Flevoland vond plaats tussen 1959 en 1968. De nieuwe polder heeft een oppervlakte van ongeveer 430 km².
Zuidelijk Flevoland wordt aan drie kanten door water omringd. Aan de noordwestzijde ligt het Markermeer. De oost- en zuidzijde worden van het oude land gescheiden door de Randmeren. Van oost naar west zijn dat het Wolderwijd, het Nuldernauw en Nijkerkernauw, het Eemmeer, het Gooimeer en het IJmeer. Aan de noordoostkant vormt de Knardijk de grens met Oostelijk Flevoland.
Almere is veruit de grootste stad van Zuidelijk Flevoland. Daarnaast is Zeewolde de belangrijkste andere plaats in de polder.
Van tien dorpen naar nieuwe steden
Ook in de plannen voor Zuidelijk Flevoland werd aanvankelijk uitgegaan van de aanleg van tien dorpen. Dat idee veranderde echter al snel. De groei van de bevolking en de toenemende druk op de Randstad zorgden ervoor dat steeds meer ruimte werd gereserveerd voor stedelijke ontwikkeling.
Overgooi
In 1968 verschenen in de krant plannen voor grote stedelijke gebieden in Zuidelijk Flevoland en de toekomstige Markerwaard. Door de ligging, dicht bij Amsterdam en het Gooi, werd het gebied gezien als een geschikte locatie voor nieuwe steden. Een van de voorgestelde steden was Overgooi, die plaats zou moeten bieden aan mogelijk 100.000 inwoners. Ook tegenover Harderwijk was een nieuwe stad gepland: Zeewolde.
In de loop van de planvorming passeerden verschillende namen de revue, waaronder
- IJstad,
- Flevostad
- Nieuw-Pampus
- IJdoorn
- IJdrecht
Uiteindelijk kregen alleen Almere en Zeewolde daadwerkelijk vorm.
Natuur en recreatie
Zuidelijk Flevoland kreeg niet alleen een stedelijke en agrarische bestemming. Ook natuur en recreatie kregen een belangrijke plaats.
Tussen de dijk langs het Markermeer en de spoorlijn ligt het uitgestrekte natuurgebied Oostvaardersplassen. Het gebied was oorspronkelijk niet als natuurgebied gepland, maar bedoeld voor industriële ontwikkeling. Doordat de grond lange tijd niet werd ingericht, kon zich hier een bijzonder natuurgebied ontwikkelen.
Ook de recreatiesector kreeg in Zuidelijk Flevoland volop ruimte. In Zeewolde werd in 1980 vakantiepark De Eemhof geopend. In het zuiden van de polder, bij het Hulkesteinse Bos en het Nijkerkernauw, ligt Flevo-Natuur. Dit naturistenpark biedt naast recreatiewoningen en een camping ook mogelijkheden voor dagrecreatie.
Viering dijksluiting met Kon. Juliana afgeblazen
De ringdijk rond Zuidelijk Flevoland zou op 18 oktober 1967 worden gesloten. Om tien minuten over tien zou het sluitgat, in tegenwoordigheid van koningin Juliana, volgens programma zijn gedicht, maar de storm van 16 oktober had het voor deze plechtigheid zorgvuldig open gehouden gat met vele meters vergroot, zodat van sluiting geen sprake kon zijn.
Na de situatie ter plaatse te hebben bekeken heeft de Koningin wel het nieuwe gemaal aan het Oostvaardersdiep officieel geopend.
Bron: Delpher
Het Weerwater
Dit gebied was tot 1968 het IJsselmeer, dus ‘water’
Vanaf 1968 werd het land. Zuidelijk Flevoland.
In de stad Almere is een recreatieplas aangelegd. Een kunstmatig meer.
Dus was op deze plek opnieuw water. Weer-water.
Voor het bepalen van de naam werd door de gemeente een wedstrijd uitgeschreven, die werd gewonnen door Willem Duyff, een van de pioniers van Almere.
De naam is ontleend aan het feit dat het water was, vervolgens werd drooggelegd, en nu weer water is.
De naam is tevens een verwijzing naar de reflectie van het weer in het water.
Op en om het Weerwater bevinden zich een kabelskibaan, een watersportcentrum, een duikschool, een uitkijktoren en vijf strandjes:
- Stadsstrand Esplanade (noordoever)
- het Atlantisstrand (zuidoever)
- het Fantasiestrand (zuidwestoever)
- het Lumièrestrand (oostoever)
- het Stedenwijkstrand (westoever)
Deze plas is van oorsprong een zandgat, ontstaan door afgravingen ten behoeve van stadsdeel Almere Haven en ligt ten noorden van de rijksweg A6.
Het eigenlijke stadscentrum van Almere ligt direct aan de noordoever en de schouwburg (het theater) Kunstlinie Almere Flevoland ‘hangt’ over het water.
De omtrek van het Weerwater bedraagt ongeveer zeven kilometer.
Suske en Wiske
Suske en Wiske hebben ook een avontuur beleefd in Almere, dat zich grotendeels op en rondom het Weerwater afspeelt. Het eerste exemplaar van het album De Weerwaterman werd op vrijdag 17 november 2006 aan burgemeester Annemarie Jorritsma aangeboden. Het album is bedoeld ter promotie van het Stadshart van Almere en verscheen in een oplage van 40.000 exemplaren.
De Houtribdijk
Foto wikipedia
De Houtribdijk, ook wel bekend als de Markerwaarddijk of Enkhuizerdijk, werd aangelegd om het zuidwestelijke gedeelte van het IJsselmeer, de Markerwaard, in te polderen. De bouw begon in 1963, en de dijk is 26 kilometer lang. In 1975 werd de sluitsteen van de dijk geplaatst door prins Claus, waarmee het laatste deel van de Zuiderzeewerken werd afgerond. Officieel draagt de dijk de naam Houtribdijk, vernoemd naar de oude vaargeul de Houtrib die tussen Enkhuizen en Urk door het ondiepe deel van de Zuiderzee liep. De gemeente Lelystad noemt het gedeelte van de dijk binnen haar grenzen de Markerwaarddijk, terwijl de gemeente Enkhuizen het deel binnen haar gebied de Sluisweg noemt. Halverwege de dijk bevindt zich Trintelhaven, het voormalige werkeiland dat werd gebruikt bij de aanleg van de dijk.
De Houtribdijk maakt deel uit van de provinciale weg N307, die Hoorn via Lelystad naar Kampen verbindt. Deze weg doorkruist drie provincies en sluit aan op drie autosnelwegen: de A7 bij Hoorn, de A6 bij Lelystad, en de N50 (die later A50 wordt) bij Kampen. Door het water aan beide zijden wordt de dijk eigenlijk als een dam beschouwd.
De olifanten van Almere
Het zijn er vijf en ze zijn allemaal gelijk. (but some animals are more equal than others)
En ze zijn zo opgesteld dat je de beesten van alle kanten kan zien.
De opdrachtgever was Rijkswaterstaat.
Na de aanleg van het traject Eemnes – Almere (A27) mocht 1% van de kosten besteed worden aan kunst.
Het beest is zeven meter hoog, zeven meter breed, elf meter lang en wegen ieder 40.000 kilo.
Toen minister Tineke Netelenbos op 11 december 1999 de kudde onthulde, stonden er nog maar twee beesten. De productie van de olifanten had vertraging opgelopen door een brand. Het tempex had vlam gevat.
Vlak voor de onthulling waren ze ook nog beklad met politieke leuzen.
In juni 2006 (wereldkampioenschap voetbal) werden ze oranje gesaust. De laconieke reactie van de kunstenaar: “Een onvoorstelbare vrijpostigheid”.
Nu hebben ze een bijzondere coating die ze tegen weer, wind en graffiti moeten beschermen.
foto wikipedia
Cultuurnota
In 2009 ontstond in Almere het idee om 3 bekende schrijvers een verhaal over de stad te laten schrijven. Het is opgenomen in de Cultuurnota:’ Almere, stad met verbeelding.’ De auteurs kwamen in Almere wonen met een vrije opdracht aldaar te schrijven over hun nieuwe woonplaats. De tweede opdrachtnemer Renate Dorrestein gaf haar roman over Almere de titel: Weerwater. Zij werd door de gemeente Almere uitgenodigd om een boek over de stad te schrijven en kreeg een huisje toegewezen in de Fantasie-wijk.
Gemeentewapen Almere
Kleuren niet volgens de regels
Het wapen van Almere voldoet niet volledig aan de traditionele kleurregels voor gemeentewapens. Ondanks die afwijking werd het wapen toch goedgekeurd, omdat de kleuren rood en zwart een historisch verband hebben met Amsterdam. Almere werd gezien als een overloopgebied van Amsterdam en die stad gebruikt deze kleuren al sinds de 13de eeuw.
Het wapen werd eerder toegekend aan het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (ZIJP). Later nam de gemeente Almere het wapen officieel over, hoewel er geen officieel koninklijk besluit werd uitgegeven. Dit had officieel wel moeten gebeuren. Foei toch.
Gemeentewapen Zeewolde
Uniek door zeehonden
Zeehonden als uniek element
Dit is het enige wapen ter wereld is waarin zeehonden worden afgebeeld. De zeehonden symboliseren de verbondenheid met de voormalige Zuiderzee, hoewel er enige discussie was over de vraag of zeehonden ooit in het gebied voorkwamen.
De witte roerdomp staat symbool voor de overvloedige waternatuur van de regio.
Bouwkunst
Deze gebouwen in Almere moet je gezien hebben.
Tussen de moderne architectuur waan je je in een stad van wereldformaat
Een schitterend overzicht en beschrijving van ca. 160 gebouwen in en rond Almere.
City Walks
Net als in Emmeloord kan je ook een stadswandeling in Almere maken.
Via VVV Almere kun je met een stadsgids een City Walk maken. Almere staat bekend om haar verrassende en unieke urban design en wijken met een verhaal.
Externe website
Seintoren B&B
In 1996 schonk Rijkswaterstaat dit radargebouw van Wijk bij Duurstede aan Almere ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van de stad. De toren, sinds 1958 in gebruik voor scheepvaartbegeleiding, stond al een jaar leeg. Aanvankelijk zou hij in Almere Haven komen, maar na bezwaar van omwonenden werd hij daarom tijdelijk op Pampus geparkeerd.
In 1998 werd de toren definitief geplaatst op het Havenhoofd, ondanks een afwijking van het bestemmingsplan. . Tegenwoordig functioneert hij als bed & breakfast en vormt een markant wit bouwwerk met uitkragende ramen en een radarinstallatie op het dak.
De toren werd gebouwd in opdracht van Rijkswaterstaat naar ontwerp van weg- en waterbouwkundige Leendert Boer.
Zeewolde
FLE-GEL
De ‘FLE-GEL’ vaart sinds 1993 tussen Zeewolde en Strand-Horst, tussen FLEvoland en GELderland. Voor fietsers en voetgangers is de pont is dé verbinding tussen beide provincies, hij wordt vooral door toeristen en middelbare scholieren gebruikt.
Zeewolde
Godfried Bomans
De namen Wolderwijd en Nuldernauw zijn bedacht door Godfried Bomans. In mei 1968 gaven de Dienst der Zuiderzeewerken (ZZW) en de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) opdracht tot de samenstelling van de eerste naamgevingscommissie voor de nieuwe polder Zuidelijk Flevoland. Het bekendste lid was schrijver Godfried Bomans. Hij vond dat naamgeving hem wel was toevertrouwd, gezien zijn wervende brief aan de minister. Van 1968 tot zijn dood in 1971 was Bomans lid van de commissie.
Een dorpshuis met een toren
Kerkcentrum Open Haven in Zeewolde, geopend in 1985, heeft vier stichters: een Rooms-Katholieke parochie, een Gereformeerde, Hervormde en Vrijzinnige gemeenten. Daarnaast heeft het ook andere gebruikers, zodat ook wel gesproken wordt van ‘een dorpshuis met een toren’ of ‘kerk, kroeg en kapel onder één dak’. Die toren heeft een carillon met 50 klokken. Het wordt bespeeld door Boudewijn Zwart, telg van de bekende organistenfamilie.
Drie Potloden
Kunstwerk de drie ‘potloden’ aan de Gelderseweg heeft officieel geen titel. De drie kerktorens, de drie musketiers of de drie kruisraketten, zo wordt het stalen, gele kasteeltje ook wel genoemd. Kunstenaar Hans Janselijn maakte het kunstwerk in 1989 voor een cultuurmanifestatie op Fort Asperen in de Betuwe. Burgemeester Harm Bruins Slot en gemeentesecretaris Bart Meinema besloten het kunstwerk te kopen, zonder medeweten van de gemeenteraad die zich dan ook flink ontstemd toonde. Inmiddels is het niet meer weg te denken uit Zeewolde.
bron: Omroep Flevoland
In eerste instantie was een nieuw dorp Zeewolde gepland tussen Dronten en Lelystad.
In Oostelijk Flevoland kwamen uiteindelijk minder dorpen dan aanvankelijk bedacht, en de naam werd daarna gebruikt voor het dorp op de huidige locatie.
Het grootste deel van Zeewolde ligt in Zuidelijk Flevoland, een klein deel in het oudere Oostelijk Flevoland: de voormalige werkhaven Harderhaven en het gebied tussen de Hoge Dwarsvaart, Hoge Vaart en de Knardijk.
Sea Level
Zonder dijken zou Zeewolde tot de bovenrand van kunstwerk Sea Level onder water staan. In landschapspark De Wetering staan twee muren van elk 200 meter lang, diagonaal in elkaars verlengde aan weerszijden van een kanaal. Met een totale lengte van 600 meter is Sea Level (1996) het grootste werk van de Amerikaanse kunstenaar Richard Serra in Europa. ‘De muur van Serra’ is onderdeel van de Kunstbaan, een buitenmuseum waarin meerdere kunstwerken zijn te vinden.
Foto: wikipedia